اسد الله معطوفى

382

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

حكومت يعقوب بيك هم يك فرمان بلند مكتوب به سال 891 ه درباره استراباد باقى مانده كه طبق آن معافيت‌هاى ويژه‌اى را براى دو تن از اشراف آن عهد استراباد بنامهاى سيد عز الدين محمد و سيد كمال الدين محمود ، قائل شده است . در بخشى از اين فرمان چنين آمده است : حكام ، داروغگان ، مباشران ، اعمال سلطان ، ناظمان ، افراد ديوانى ، تمغاچيان ، باجداران ، محافظان طرق ، مقاولان سيل ، كشتىبانان و كوتوالان قلاع از اين دو تن تمغا ، باج ، راهدارى ، سوغات ، تخته‌باشى و سلامانه اخذ ننمايند » . 4 لازم به ذكر است كه تعدادى از سادات درازگيسوى استراباد نسبت خود را به اين دو برادر مىرسانند . بعلاوه صحراى كمالان ( 15 كيلومترى شرق شهر گرگان فعلى ، حدود فاضل‌آباد ) نيز منتسب به اين دو برادر و احتمالا سيورغال ( مالكيت فئودالى ) اين دو تن بوده است . به هر صورت حكمرانى حاكم بومى دست‌نشانده اين تركمانان آق‌قويونلو نيز در استراباد دوام چندانى نداشت و سرانجام هم پس از چند جنگ و درگيرى بين آخرين فرمانروايان اين سلسله با شاه اسماعيل صفوى ، آق‌قويونلوها هم به زانو درآمدند و بسيارى از بازماندگان وابسته به آنها در استراباد ، منطقه را ترك كردند . ولى آنچه مسلم است اينكه از اين خاندان نيز همچون تيموريان گروهى در اين خطه باقى ماندند و نسلهائى را از خود به يادگار باقى نهادند . احتمال اينكه بعضى از گورستانهاى متروك و دورافتاده در مناطق جنگلى و كوهستانى و يا تعدادى از سنگ مزارهاى برخى از گورستانها متعلق به همين جمعيت باشد كه يا در زمان صلح و يا در زمان جنگ ، در حين مقاومت و عقب‌نشينى كشته و در همان مناطق دفن شده باشند . اسامى برخى از سنگ مزارها ، از جمله ناحيه « خاك عمر » مىتواند نشان از دفن عده‌اى باشد كه تعلق به سپاهيان تيمورى يا قراقويونلو و آق‌قويونلو داشتند .